VIII. CIEES 2026 / Pécs-MACARİSTAN’ın Ardından
PIEES (Uluslararası Doğu Avrupa Araştırmaları Platformu / Platform of International Eastern European Studies)’in organize ettiği ve CIEES (Uluslararası Doğu Avrupa Araştırmaları Kongresi / Congress of International Eastern European Studies) adıyla düzenlenen uluslararası kongrelerin sekizincisi 4-6 Eylül 2026’da Macaristan’da Pécs Üniversitesi’nin ev sahipliğinde başarıyla tamamlandı. T.C. Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu ile Türk Tarih Kurumu’nun destek verdiği kongre Afyon Kocatepe Üniversitesi ve Sakarya Üniversitesi’nin kurumsal katkılarıyla ve birçok üniversiteden akademisyenin sunduğu bildirilerle gerçekleştirildi. 4 Eylül Cuma günü Pécs Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dekanı Dr. habil. Krisztián Bene, PIEES yönetim kurulu başkanı Prof. Dr. Yücel ÖZTÜRK ve Pécs Üniversitesi Tarih Bölümü Öğretim üyesi Prof. Dr. Árpád HORNYÁK’ın açılış ve protokol konuşmalarıyla başlayan kongrede, “Doğu Avrupa’da Tarih, Kültür ve Toplum” temasıyla Sosyal Yaşam, İktisadî Yapılar, Kültür ve Sanat ana başlıkları altında 42 akademisyenin hazırladığı 39 özgün tebliğ kısmen online, ancak çoğunlukla fiziksel katılımla üç salonda toplam dokuz oturumda sunuldu.
Hun İmparatorluğu’nun şemsiyesi altında ortak kökenlerden gelip tarihî gelişmelerin serencamı neticesinde günümüze kadar farklı coğrafyalarda ayrı devletler ve milletler halinde varlık göstermiş olan Türkiye ve Macaristan, günümüzde iki bağımsız devlet olarak yakın bir dostluk ilişkisi içerisindedirler. Her iki ulusun birbirine duyduğu sempati, bahsi geçen akrabalık bağları ve tarihsel ilişkilerden kaynaklanmaktadır. Kongrede çoğunluğu Türk ve Macar akademisyenlerin oluşturduğu katılımcılar bu bilinçle Pécs Üniversitesi’nin çatısı altında bir araya gelerek tanışma ve çalışmalarından istifade olanağı bulmuşlardır. Sosyal Bilimler, özellikle de Tarih bilimi üzerindeki çalışmaların her iki ulusu daha da yakınlaştıracağı ve aradaki bağları güçlendireceği muhakkaktır. Velhasıl, Prof. Dr. Yücel ÖZTÜRK ve Serkan Yazıcı’nın PIEES adına ;Prof. Dr. Árpád HORNYÁK’ın Pécs Üniversitesi adına yaptıkları kapanış konuşmalarında karşılıklı işbirliğinin arttırılması, bundan sonraki kongrelerde de katılımlarının sağlanması, böylece akademik platformumuzun etki sahasının daha fazla genişletilmesi üzerinde mutabık kaldılar. Doğu Avrupa araştırmalarında akademik düzeyde böylesine kritik ve önemli bir misyon taşıyan PIEES’in devlet kurumları tarafından da desteklenmesi ve bu sayede yayınlarının ve kongrelerinin daha geniş katılım sağlanarak icra edilmesi gerekliliği de ayrıca ifade edildi. İlaveten, Pécs şehrinde doğan Peçuylu İbrahim Efendi ortak bir değerimiz olarak anıldı ve yâd edildi.
Kongre programına uygun olarak 5 Eylül Cumartesi günü tarihî Pécs şehri ve Zigetvar Kalesi, Macar-Türk Dostluk Parkı ve Kanunu Sultan Süleman’ın iç organlarının gömüldüğü ve bugün kilise olan mekan ile Mohaç Meydanı ve Müzesi gezildi. Széchenyi Meydanı, St. Maria adıyla kiliseye dönüştürülmüş olan Gazi Kasım Paşa Camii, Yakovalı Hasan Paşa Camii, Valilik binası (Megyehaza) ve Dzsámi Templom Katedrali şehirde gezilip görülen tarihî eserler arasında yer almaktadır. Ertesi gün ise akademisyenler Budapeşte’ye geçtiler. Burada da son derece verimli bir gezi programı yapıldı, tarihî binalar, özellikle de her iki ulusun ortak değeri olan Gül Baba Türbesi ziyaret edildi. Ayrıca 2 Eylül 1686’da şehit olan son Budin beylerbeyi Abdurrahman Abdi Paşa’nın kabrine de gidildi. Diğer yandan Tuna Nehri’nin her iki yakasında yer alan Parlamento Binası, Buda Kalesi, Balıkçı Tabyası, Zincir Köprü, Özgürlük Meydanı ve St. Stephani Katedrali gibi birçok tarihî mekân gezildi.
VIII. CIEES’in gerçekleşmesinde büyük emekleri olan başta PIEES kurucusu ve yönetim kurulu başkanı Prof. Dr. Yücel ÖZTÜRK ile Prof. Dr. Nuri KAVAK’a, kongreye ev sahipliği yapan, konuk severliği ve yardımlarıyla Pécs Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dekanı Dr. habil. Krisztián BENE’ye ve Prof. Dr. Árpád HORNYÁK’a, kongreye desteklerini esirgemeyen TTK başkanı Prof. Dr. Haluk SELVİ’ye, Afyon Kocatepe Üniversitesi’nin desteğini sağlayan Prof. Dr. Alper BAŞER’e, PIEES yönetim kurulu üyeleri Prof. Dr. Serkan YAZICI ve Doç. Dr. Tufan TURAN’a, son derece özverili gayretleri ile kongrenin sekreteryası Dr. Mehmet Kerim ve Dr. Erim Vatansever’e hassaten teşekkürlerimizi bildiririz.
Doç. Dr. Cihan YEMİŞÇİ